BannerQuotes
Twitter Facebook YouTube
English
Ga snel naar:

Het Kerstlied

 
 

 

Bob Brookmeyer, een van de grote jazzcomponisten van de vorige eeuw, zei eens: “Uiteindelijk wil je als componist slechts het ultieme Kerstlied schrijven.” En dat is wel een beetje zo. Er is geen feest waar zoveel warmte vanuit gaat als Kerst. En tegelijk is het hét feest waar muziek hoogtij viert. Iedere componist wil ook zijn stempel drukken op die unieke gelegenheid. Maar het is slechts weinigen gegeven. Mozart, Beethoven en Brahms lukten het niet. Dat zijn toch niet de minsten. Natuurlijk, ze schreven genoeg Kerstmuziek, maar enkel Bach lukte het met zijn Weihnachtsoratorium om blijvende indruk te maken. En het Kerstlied? Mendelssohn schreef ‘Hark, the herald angels sing’, wat we in Nederland kennen als ‘Hoor de eng’len zingen d’eer’ (vreselijk, zo’n vertaling met al die missende lettergrepen, maar dat geheel terzijde…). Maar Mendelssohns originele melodie komt uit zijn Festgesang en heeft niets met Kerst of zelfs maar met religie te maken. Toen zijn muziek tot Kerstlied werd gepromoveerd lag de arme Felix al zeker acht jaar onder de zoden. En wat te denken van Franz Xaver Gruber? Onze Duitse vriend die ‘Stille nacht’ heeft gecomponeerd? Deze onderwijzer kent niemand, maar zijn lied zingen we elk jaar uit volle borst mee. Je hoeft dus als componist niet bekend te zijn om de tand des tijds te doorstaan. Een troostvolle gedachte wat mij betreft…

 

Ook met de opkomst van de popmuziek vorige eeuw, ontstonden er klassiekers. De bekendste is wel ‘White Christmas’. In de versie van Bing Crosby nog steeds de meest verkochte plaat aller tijden met meer dan 100 miljoen exemplaren. Irvin Berlin schreef het lied. Hij is geboren in Siberië, dus hij wist wel wat sneeuw en kou was. Met ‘White Christmas’ werd er wel een nieuwe weg ingeslagen, namelijk het liederen schrijven over Kerst, zonder dat ze echt over Kerst gaan. Kerst is tenslotte het feest van de geboorte van Jezus, maar in bijna alle populaire Kerstliederen wordt daar geen melding meer van gemaakt. Het gaat meer over warmte, gezelligheid, liefde en familie. Of over rendieren, kerstbomen of Santaclaus (een vadsige Sinterklaas in snowboots). Ook dat is wel van alle tijden, want een andere klassieker ‘O dennenboom’ stamt uit de 16e eeuw. Maar toch lijkt vandaag de dag het ‘christelijke’ Kerstlied (een beetje dubbelop eigenlijk) in de verdrukking te komen tussen Kerstmannen, belletjes en elfjes. Het wordt langzaamaan een sprookje, terwijl het eigenlijk bloedserieus is!

 

Ik heb ook Kerstliederen geschreven, al zijn dat er nog niet veel. Maar de aanhouder wint, wordt wel eens gezegd, dus ik ga vrolijk verder. Mijn eerste Kerstlied was ‘The day of Jesus’ birth’ en is zelfs dit najaar uitgegeven bij de European Choral Club met zijn Nederlandse broertje ‘Het feest van vandaag’. Nog geen nummer 1-hit, maar het is een goed begin.

 

November 2010 kregen wij op het conservatorium de opdracht een Kerstlied te schrijven. Daar zaten wel enkele muzikale voorwaarden aan, maar daar ga ik u niet mee vermoeien. Eén ding stond vast voor mij; het moest over de werkelijke boodschap van Kerst gaan. Maar verder had ik geen idee. Mijn docent gaf mij de winnende tip; schrijf een Kerstlied alsof je het zingt voor je eigen zoontje. Ik had – naar mijn weten – geen zoon, maar ik kon me er genoeg bij voorstellen. Met deze mooie inspiratie ging ik aan de slag en ik dichtte ‘Ga maar slapen’. Het gaat zo:

Sagrada

 

 

Ga maar slapen, lief klein ventje,
Ga maar slapen, droom maar zacht.
Ik ben hier nog een momentje
Slaap maar, papa houdt de wacht.

 

Hoor je de klokken die daar luiden
In de verte op het plein?
Schrik maar niet van die geluiden:
Het is Kerst en dat is fijn.

 

Voel je ook die tintelingen?
Dat is niet eng, wees maar niet bang.
Dat zijn engelen die zingen
Met hun hemelse gezang.

 

Want we vieren dat een wonder
Is gebeurd in deze nacht.
Dat een baby, zó bijzonder,
Zoveel liefde heeft gebracht.

 

Nee, hij kwam niet in een slede
Van de Noordpool of een ster
Door de lucht zo aangegleden.
Maar hij kwam wel van heel ver.

 

Wat wij met Kerst hier vieren
Is dat hij jarig is geweest.
Dus wel de boel versieren
Het is tenslotte feest.

 

Geen scherpe boom met ballen
Met of zonder kluit
Die steeds maar om wil vallen
En het liefst nog door een ruit
,

 

Geen slee of ho-ho-hola
Geen grote rode muts
Bedacht door Coca Cola
Met z’n elven en gepruts
,

 

Geen neus zo van de slijter

Van de Glühwein of Cognac

Of die gozer met die mijter

En z'n schimmel op het dak.

 

Want met Kerst gaat ’t over jou
Over een baby, o zo lief!
In warme kleertjes voor de kou
Nog zo hulpeloos naïef.

 

Over een hele trotse pappa
Want die vindt dit reuzefijn!
En een hele lieve mama
Zoals een mama hoort te zijn.

 

En dat kindje van hen beiden
Dat ligt te slapen in een trog
Zal de wereld gaan bevrijden
Van ellende en bedrog.

 

Hij zal zich niet verkleden
En hij zegt geen ‘Ho-ho-ho’
Hij brengt alleen maar vrede
Als Zijn kostbaarste cadeau.

 

Ga maar slapen, lief klein ventje,
Ga maar slapen, droom maar zacht
Van het kindje, want Hij kent je.

Slaap maar, Papa houdt de wacht.

 

 

Een paar weken na de première van dit lied kreeg mijn vader te horen dat hij ongeneeslijk ziek was. Negen weken later was hij overleden. Hij was niet bij de première, maar ik heb hem wel een opname van dit lied laten horen. In de laatste weken van zijn leven kreeg dit lied een hele andere lading. Mijn vader takelde lichamelijk zó zwaar af en had het zó moeilijk, dat de rollen van vader en zoon soms zomaar konden wisselen. Als ik naast zijn bed zat en hij even niet meer wist waar hij het zoeken moest, was het alsof ik dit lied voor mijn vader zong. Toen hij uiteindelijk voorgoed ging slapen, wist ik zeker dat hij nu veilig bij het kindje was. En zijn Papa.

 

Misschien schrijf ik nooit een succesvolle Kersthit. Maar dat hoeft ook niet. Ik heb mijn ultieme Kerstlied al geschreven, zonder dat ik het zelf wist. Want dat is wat een Kerstlied moet doen: troost en hoop bieden. Dat in alle ellende van deze wereld er toch licht aan het einde van de tunnel is. John Lennon heeft de boodschap van Kerst begrepen met zijn ‘Happy Xmas/War is over’, al vergeet hij te vertellen wie daarvoor gaat zorgen. Ik denk dat een Kerstlied over vrede moet gaan. “Vrede op aarde in de mensen een welbehagen.” Als we maar niet vergeten wat daaraan vooraf gaat: “Ere zij God in de hoge.” Anders kunnen we die vrede wel vergeten en wordt het echt koud. Zó koud, dat kan zelfs Irvin Berlin zich niet voorstellen. Dan wordt het wachten op de Kerstman. En ik vind het vervelend om te verklappen, maar die bestaat niet.

 

 

Geplaatst op: 20 december 2012

 

Wilt u deze column als eerste ontvangen in uw mailbox? Stuur dan een mailtje naar blog@ajlschenkel.com

Line

Vorige Vorige Overzicht Volgende Volgende

 

 

 

 
© AfterBeat | KvK 24449755
Banner
Bekijk deze website in het Nederlands
View this website in English
Volg Harm Jan op YouTube
Volg Harm Jan op Facebook
Volg Harm Jan op Twitter